Karim Khan Zand's stance and multifaceted relations regarding European-British colonialism in the Persian Gulf

Document Type : Original Article

Author

Associate Professor of the Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.

Abstract

The rule of Zandiye is often equal to the period of Karim Khan Zand, because his numerous successors ruled for a short time. With Shiraz as its capital and close proximity to the Persian Gulf, this government placed great importance on maritime waterways. Compared to previous dynasties, it intervened much more actively in the Southern Seas. This period directly coincided with the era when European colonial powers were actively attempting to occupy and dominate the Persian Gulf and its coastlines. Thus, the Zandiyeh government seriously faced the European colonial phenomenon in its various and complex forms in the Persian Gulf and its coasts and islands. Therefore, the rulership of Zandieh became more involved in the issues of the Persian Gulf and the south in border, regional and even international relations. At this point, the issues of the Persian Gulf were a multi-faceted, intertwined issue with the presence of numerous and influential parties. Given this context, the central question is: what policies and strategies did Karim Khan Zand implement toward European nations—particularly England—and what were his ultimate goals? Furthermore, did the Zand administration truly understand the nature of European colonialism? Evidence suggests that through key influences, such as regional trade and relations with the Indian subcontinent, Karim Khan gained a clear understanding of European geopolitical behavior and British colonial ambitions.

Keywords

Main Subjects

References

منابع
آوری، پیتر. (1387). تاریخ ایران کمبریج (دوره افشار، زند و قاجار)، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران، جامی.
امین، عبدالامیر. (1367). منافع انگلیسی ها در خلیج فارس، ترجمه علی میر سعید قاضی، تهران، آژنگ.
پری، جان. (1365). کریم خان زند، ترجمه علی محمد ساکی، تهران، انتشارات فراز.
حسینی فسایی، میرزاحسن. (1378). فار سنامة ناصری، تصحیح منصور رستگار فسایی، تهران، امیرکبیر.
رائین، اسماعیل. (1350). دریا نوردی ایرانیان، تهران، نشر سکه.
رجایی، غلامعلی. (1386). مناسبات تجاری ایران و فرانسه در دوران زندیه، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، 31، 43-68. https://ensani.ir/file/download/article/20101119130847-359.pdf
رجبی، پرویز. (1389). کریم خان زند و زمان او، تهران، کتاب آمه.
سالاری شادی، علی. (1402). تأسیس نیروی دریایی نادرشاه افشار در خلیج فارس و رویکردهای آن. نشریه مطالعات تاریخ انتظامی، 10(39)، 115- 142. https://civilica.com/doc/1963224/
شاردن، ژان. (1336). سیاحت نامه، ترجمه محمد عباسی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
شورمیج، محمد. (1389). تحلیلی بر روند قدرت‌گیری انگلیس در خلیج فارس از اواسط صفویه تا پایان نیمه اول قاجاریه، تاریخ در آیینه پژوهش، 7(4)، 87- 104. https://www.ensani.ir/file/download/article/20130115083712-9712-8.pdf
غفاری، ابو الحسن. (1369). گلشن مراد، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، زرین.
فرامرزی، احمد. (1346). کریم خان زند و خلیج فارس، بکوشش حسن فرامرزی، تهران، چاپخانه داور پناه.
فرانکلین، ویلیام. (1358). مشاهدات سفر از بنگال به ایران، ترجمه محس جاویدان، تهران، بنیاد فرهنگ وهنر.
فلور، ویلم. (1371). هلندیها در جزیره خارک در عصر کریم خان زند، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، ا توس.
کوناد، کارل. (1401). نادرشاه یاغی ایرانی: گزارش شرکت هند شرقی هلند درباره نخستین سال های فرمانروایی نادرشاه افشار؛ ترجمه: ویلم فلور، داریوش مجلسی، تهران، موقوفات دکتر افشار.
گادرنر، براین. (1383). کمپانی هند شرقی (انگلیس)، ترجمه کامل حلمی و منوچهر هدایتی خوشکلام، تهران، پژوهه.
مالکوم، سرجان. (1380). تاریخ کامل ایران، ترجمه میرزا اسماعیل حیرت، بکوشش علی اصغر عبدالهی، تهران، افسون.
محمدهاشم، آصف. (1357). رستم التواریخ، تصحیح محمد مشیری، تهران، امیرکبیر.
نامی موسوی اصفهانی، میرزا محمد صادق. (1363). تاریخ گیتی گشا در تاریخ زندیه، با مقدمه سعید نفیسی، تهران، انتشارت اقبال.
نوایی، عبدالحسین. (1368). نادر شاه و بازماندگانش (نامه‌های سلطنتی و اسناد سیاسی و اداری)، تهران، بی‌نا.
محمود، محمود. (1353). تاریخ روابط ایران و انگلیس در قرن نوزدهم، تهران، انتشارات اقبال.
نوایی، عبدالحسین. (1348). کریم خان زند، تهران، ابن سینا.
نیبور، کارستن. (1354). سفرنامه، ترجمه پرویز رجبی، بی جا، انتشارت توکا.
ورهرام، غلامرضا. (1368). تاریخ سیاسی واجتماعی ایران در عصر زندیه، تهران، مؤسسه انتشارات معین.
ویلسون، آرنولد. (1310). خلیج فارس، ترجمه محمد سعیدی، طهران، مطبعه فرهومند.
Politics in the Mirror of History
Volume 2, Issue 3 - Serial Number 7
Autumn
November 2025
Pages 71-86

Files

Share

How to cite

Statistics