How the commercial and urban fabric of the port of Bushehr changed during the Qajar period

Document Type : Original Article

Author

Assistant professor, Department of History, Faculty of Literature and Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran.

Abstract

The port of Bushehr was one of the important centers of international trade in the 13th century AH/19th century AD, which formed the basis for political and commercial relations between Qajar-era Iran and the major European companies in the Persian Gulf region. The presence of European governments in the Persian Gulf resulted in increased commercial activities and the establishment of trading houses and consulates in Bushehr. The concentration of their commercial activities in this port and the presence of other local and non-local merchants in this city led to the creation of demographic diversity in Bushehr, which played an important role in changing the commercial fabric of the city and, consequently, the physical space of Bushehr. This research aims to explain, using a historical approach along with descriptive and analytical methods, how the merchant class was formed and how the commercial fabric of Bushehr port developed. This growth led to changes in the social and cultural landscape of the city's physical structure and architecture. The research findings indicate that the growth of Bushehr's commercial fabric and the significant presence of foreigners in the city fostered peaceful coexistence between the residents of Bushehr and non-native merchants. This interaction not only contributed to the city's economic growth but also facilitated extensive social and cultural influences across various fields. Notably, European art and architectural styles transformed the physical landscape of the port, making it a platform for the introduction of these concepts in Iran.

Keywords

Main Subjects

References

منابع
اسدی، بیژن. (1385). خلیج فارس و مسائل آن. چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.
امین، عبدالامیر. (1370). منافع بریتانیا در خلیج فارس. ترجمه علی رجبی یزدی، تهران: انتشارات امیر کبیر.
الهی، همایون. (1390). خلیج فارس و مسائل آن. تصحیح مهدی عباسی، چاپ سیزدهم، تهران: نشر قومس.
اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان. (1363). المآثر الآثار (چهل سال تاریخ ایران در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه). به کوشش ایرج افشار، جلد اول، تهران: اساطیر.
اوبن، اوژن. (1362). ایران امروز (1907-1906). ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران: انتشارات زوار.
پولاک، یاکوب ادوارد. (1368). ایران و ایرانیان. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: انتشارات خوارزمی.
جوادی، رقیه. (1395). ررسی تاریخی چگونگی تأثیر متقابل هنرمعماری ایران و اروپا از زمان شاه عباس اول صفوی تا پایان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1896 م/1313 ه.ق - 1587 م/996 ه.ق). پایان‌نامه‌ی دکتری دانشگاه شیراز، با راهنمایی حمید حاجیان پور، دانشگاه شیراز.
دشتی، رضا. (1387). تاریخ اقتصادی-اجتماعی بوشهر در دوره قاجاریه با تکیه بر نقش تجار و تجارت. چاپ دوم، تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی پازینه.
دوگوبینو، کنت. (1383). سه سال در آسیا. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر قطره.
سدیدالسلطنه مینابی بندرعباسی، محمدعلی خان. (1362). سفرنامه سدیدالسلطنه (التدقیق فی السیر الطریق)، تصحیح و تحشیه احمد اقتداری، تهران: انتشارات بهنشر.
سعادت کازرونی، محمدحسین. (1390). تاریخ بوشهر. تصحیح و تحقیق عبدالرسول خیراندیش، عمادالدین شیخ الحکمایی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب با همکاری نشر کازرونیه.
شعبانی، رضا. (1386). تاریخ تحولات سیاسی-اجتماعی ایران در دوره های افشاریه و زندیه. تهران: انتشارات سمت.
طاهری، رضا. (1388). از مروارید تا نفت: تاریخ خلیج فارس (از بندر سیراف تا کنگان و عسلویه). شیراز: انتشارات داستان سرا.
غلامزاده جفره، فراز. (1392). معماری بوشهر در دوره زند و قاجار. تهران: آباد بوم.
فلاندن، اوژن. (1356). سفرنامه اوژن فلاندن به ایران. ترجمه حسین نورصادقی. تهران: انتشارات اشراقی.
کاکس، سرپرسی. (1377). گزارش های سالانه سرپرسی کاکس سرکنسول انگلیس در بوشهر (1911-1905 م-1329-1323 ه.ق). ترجمه حسن زنگنه. به کوشش عبدالکریم مشایخی، بوشهر: انتشارات پروین، با همکاری مرکز بوشهر شناسی.
کرزن، جورج ناتانیل. (1373). ایران و قضیه ایران. ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مشایخی، عبدالکریم. (1386). خلیج فارس و بوشهر؛ روابط سیاسی و اقتصادی ایران و اروپا در سال‌های 1339- 1308 ق / 1920- 1890 م. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
معموری، سودابه؛ منصوری‌زاده، مرضیه؛ اکبری، حسن. (1401). تحلیلی بر معماری شبکۀ تلگراف‌خانه و گمرکات استان بوشهر، مطالعات باستان‌شناسی پارسه، ۶ (۱۹)، ۱۵۶-۱۳۵. http://dx.doi.org/10.30699/PJAS.6.19.135
وثوقی، محمد باقر. (1386). تاریخ خلیج فارس و سرزمین های همجوار آن. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
ورهرام، غلامرضا. (1385). تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در عصر زند. تهران: معین.
ویلسون، آرنولد. (1347). سفرنامه ویلسن یا تاریخ سیاسی و اقتصادی جنوب غربی ایران. ترجمه و تلخیص حسین سعادت نوری، تهران: انتشارات وحید.
هدایت، مهدی قلی خان. (1344). خاطرات و خطرات. تهران: کتابفروشی زوار.
Politics in the Mirror of History
Volume 2, Issue 1 - Serial Number 5
Spring
June 2025
Pages 44-57

Files

Share

How to cite

Statistics