تأثیر فلسفه یونان بر عقاید پزشکان غرب تمدن اسلامی در باب روح و نفس (از قرن 2 تا 6 ه.ق)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

شناخت ابعاد وجودی انسان و تحلیل عملکرد مبتنی بر این ابعاد، موضوع محوری در تاریخ است. برخی حکما اعتقاد دارند که نفس در انسان بر جسم ریاست می‌کند و اگر چه انسان و حیوان هر دو قوه تخیل دارند اما قوه تخیل انسان به قوه مفکره مسلح است و انسان موجودی است که استعداد‌‌ها و نیرو‌هایش تنها در زندگی جمعی به کمال می‌رسد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین و مقایسه‌ی تعریف انسان از دیدگاه پزشکان غرب تمدن‌اسلامی (از قرن 2 تا 6 هجری) از جنبه روح و نفس و تأثیر فلسفه یونان در دیدگاه آنان از تعریف انسان می‌باشد. در این پژوهش از روش اسنادی و کتابخانه‌ای به صورت مطالعه کتب و مقالات معتبر استفاده شده است. طبق یافته‌های این پژوهش، پزشکان انسان را مرکب از جان و تن می‌دانستند و همواره معتقد به تأثیرپذیری و پیوستگی روح و جسم از یکدیگر بودند. پزشکان تفاوت انسان و حیوان را نفس ناطقه‌ی انسان می‌دانند و این قوه‌ای است که تنها اشرف مخلوقات آن را دارا است و برای تدبیر و اندیشه از آن بهره می‌برد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که گرچه وجوه مشترک زیادی بین نظرات پزشکان شرق و غرب تمدن اسلامی در باب روح و نفس وجود دارد اما پزشکان غرب تمدن‌اسلامی با شدت بیشتری متأثر از نظرات ارسطو بودند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the influence of Greek philosophy on Western physicians of Islamic civilization regarding spirit and soul (2 to 6 AH Century)

نویسندگان [English]

  • Masood Kasiri
  • Marzieh Karimi
Department of history, faculty of literature and humanities, university of Esfahan, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

Humans are the central subject in history and have made history and civilization. Although both humans and animals have the power of imagination, the power of human imagination is armed with the power of thinking, and a human is a creature whose talents and powers are perfected only in collective life. The primary purpose of this research is to explain and compare the definition of the human being from the viewpoint of Western physicians of Islamic civilization. Other purposes include investigating Greek philosophy's influence on Islamic civilization physicians' viewpoints in their definition of human. In this study, the documentary and library method has been used to examine books and articles. Based on the findings of this study, physicians considered man to be composed of body and soul and always believed in the influence and connection of soul and body to each other. Physicians thought that the rational soul is the critical distinguishable factor between animals and humans as the chosen creatures of God. Physicians of Western Islamic civilization, including Ibn Rushed, were more strongly influenced by Aristotle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human
  • Spirit
  • Soul
  • Islamic Civilization
  • Medical
منابع
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1370). «ابن طفیل». نشریه گروه تحقیقاتی دانشکده الهیات، شماره 51.
ابن ابی اصبعیه، احمد بن قاسم. (1349). عیون الانبا فی طبقات الاطبا. ج1، ترجمه سید جعفر غضبان، تهران: دانشگاه تهران.
ابن ربن طبری، علی بن سهل. (1390). فردوس الحکمه. تهران: موسسه مطالعات تاریخ پزشکی.
ابن رشد (1377). تفسیر مابعدالطبیعه. ج3، تهران: حکمت.
ابن سینا، ابو علی حسین بن عبدالله. (1365). حی بن یقظان. ترجمه جوزجانی، تهران: مرکز دانشگاهی.
ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبدالله. (1363). قانون در طب. ج1، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی، تهران: سروش، چ2.
ابن میمون، ابوعمران موسی. (1392). شرح اسما العقار. ترجمه احسان مقدس، تهران: نیلو برگ.
ابن هندو، علی بن حسین. (1393). مفتاح الطب و منهاج الطلاب. ترجمه مهدی محقق، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
ابوعلی، سکینه و قاسم پور، حسن. (1394). «بررسی تحلیل انتقادی دیدگاه ابن سینا و ابن رشد در باب نفس». مجله حکمت و فلسفه، سال 11، شماره 3.
الاخوینی بخاری، ابوبکر ربیع بن احمد. (1344). هدایه المتعلمین فی الطب. ترجمه جلال متینی، مشهد: دانشگاه مشهد.
ارسطو. (1369). درباره نفس. ترجمه علیمراد داودی، تهران: حکمت.
اهوازی، علی بن عباس. (1388). کامل الصناعه الطبیه. ج1، ترجمه سید محمد خالد، تهران: دانشگاه تهران.
جرجانی، اسماعیل. (1344). ذخیره خوارزمشاهی. ج1، تهران، انجمن آثار ملی.
جوادی، واعظ (1348). «ابن رشد». نشریه دانشکده ادبیات اصفهان، شماره 5.
دورانت، ویل (1370). تاریخ فلسفه. ترجمه عباس زریاب، تهران، سازمان نشر و آموزش انقلاباسلامی، چ8.
رازی، محمد بن زکریا. (1380). طب الروحانی. ترجمه پرویز ذکائی، تهران، اهل قلم.
راسل، برتراند راسل. (1388). تاریخ فلسفه غرب. ترجمه نجف دریا بندی، تهران، قلم.
رنان، کالین. (1367). تاریخ علم کمبریج. ترجمه حسن افشار، تهرانف مرکز.
شهیدی پاک، محمدرضا. (1397). «فلسفه سیاسی اسلام در قرون وسطی و آغاز دوره مدرن ابن طفیل، ابن باجه، ابن رشد و ملاصدرا». مجله دستاورد‌های نوین در مطالعات علوم انسانی، سال اول، شماره 7.
صفا، ذبیح الله. (1365). علوم عقلی در تمدن اسلامی. ج1، تهران، امیرکبیر.
الفاخوری، حنا و خلیل الجر (1365). تاریخ فلسفه در جهان اسلامی. ترجمه عبد المحمد آیتی، تهران: کتاب زمان.
فارابی، ابونصر محمد بن محمد. (1361). آرا اهل مدینه فاضله. ترجمه سید جعفر سجادی، تهران، کتابخانه طهوری.
قوام صفری، مهدی. (1382). «راه پیدایش اصل عدم تناقض در ذهن انسان از دیدگاه ارسطو». مجله اطلاعات حکمت و معرفت.
گاتری، ویلیام کیت چمبرز. (1378). سقراط. ترجمه حسن فتحی، تهران، فکر روز.
گرین، راجر لنسلین. (1370). اساطیر یونان. ترجمه عباس آقاجانی، تهران، سروش.
محقق، مهدی. (1374). تاریخ و اخلاق پزشکی در اسلام و ایران. تهران، سروش.
هالینگ دیل، رجینالد. (1387). تاریخ فلسفه غرب. ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران، ققنوس.
هلزی هال، ویلیام. (1374). تاریخ و فلسفه علم. ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران، سروش، چ2.
الهوئی، زهرا. (1382). «طب و داروسازی در اندلس». فصلنامه تاریخ اسلام، سال چهارم، شماره 15.
وکیلی، هادی. (1386). «ابن میمون از الاهیات اسلامی تا الاهیات یهودی». مجله قبسات، شماره 43.
Lorenz, Henrik, Ancient Theories of Soul, The Stanford Encyclopedia of Philosophy. (Summer 2009 Edition), Edward N. Zalta(ed).