نقد و بررسی دیدگاه عباس اقبال ‌دربارۀ جاده ابریشم در دورۀ مغول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام

2 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی

چکیده

محققان متعددی دربارۀ وضعیت جاده ابریشم در عصر مغول تحقیق کرده‌اند؛ هرکدام به‌زعم خود گاهی با استناد و بعضاً با پیش‌داوری و بر اساس گرایش‌ها و نگرش‌هایی به بررسی وضعیت جاده ابریشم در این دوران پرداخته‌اند. بی‌تردید بررسی مقایسه‌ای و تطبیقی آرای این محققان و سنجش آن با اسناد و مدارک دست‌اول و شواهد تاریخی می‌تواند در شناخت بهتر اوضاع جاده ابریشم و مسیرهای تجاری در دوران مغول اهمیّت زیادی داشته باشد. یکی از محققان دوره مغول عباس اقبال است، بدون تردید بررسی رویکرد ایشان نسبت به وضعیت مسیرهای جاده ابریشم در عصر مغول به‌عنوان موضوعی که تاکنون بدان پرداخته نشده، می‌تواند به شناسایی بهتر ماهیت اوضاع حاکم بر جاده ابریشم در این دوره کمک کنند. براین‌اساس پژوهش حاضر ضمن مقایسه و ارزیابی دیدگاه‌‍های عباس اقبال با تحقیقات جدید اعم از چپی - روسی، غربی و منطقه‌ای دربارۀ وضعیت جاده ابریشم در دورۀ مغول به تحلیل انتقادی نظرات ایشان در مورد جایگاه جاده ابریشم در این دوره می‌پردازد. روش تحقیق در این پژوهش بر پایۀ نقد و مقایسه خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Review of Abbas Eqbal's perspective on the Silk Road network in the Mongol Period

نویسندگان [English]

  • «arim Faraji Gharabaghloo 1
  • Raziyeh Irandoust 2
1 PhD in the history of Iran after Islam
2 Master of History of Islamic Iran
چکیده [English]

Several researchers have investigated the Silk Road's status during the Mongol Empire, each of which, in their own way, has occasionally criticized prejudicially on the basis of their respective vantage points and attitudes. Undoubtedly, a comparative and contrastive study of the opinions of these researchers as well as their assessment employing primary sources and historical evidence could be of paramount importance in understanding the Silk Road's status during the Mongol era. One of the eminent historians pursuing the Mongol era is René Eqbal. An examination of his approach to the status of the Silk Road in the Mongol era as a topic which has not yet been argued upon can admittedly give rise to a better identification of the Silk Road's prominence in this period. Accordingly, not only does the current study compare and evaluate Eqbal 's standpoints with new investigations regarding the Silk Road's status during the Mongol Period, but it also critically analyzes his comments on the status of the Silk Road network in this era. The research method implemented in this study is based on review and comparison.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abbas Eqbal
  • The Silk Road
  • Mongol
  • Russian Researchers
  • Western Researchers
منابع
ابرقوهی، محمد. (1945).مکاتبات رشیدی.تصحیح محمد شفیع. لاهور: بی‌نام.
ابرو، حافظ. (1375). جغرافیایی حافظ ابرو. تصحیح صادق سجادی. تهران: میراث مکتوب.
ابن اثیر، عزالدین علی. (1368). الکامل. ترجمۀ ابوالقاسم حالت. تهران: مؤسسه مطبوعاتی علی اکبر علمی.
ابن بطوطه. (1370). سفرنامه ابن بطوطه. ترجمۀمحمد علی موحد. تهران: آگاه.
ابن خرداذبه. (1371). مسالک و الممالک. ترجمه سعید خاکرند. تهران: مؤسسه مطالعات و انتشارات تاریخی.
ابن کثیر، ابوالفدا اسماعیل. (1351). البدایه و النهایه فی التاریخ. دمشق: مطبعه الساده.
اشپولر، برتولد. (1376). تاریخ مغول در ایران. ترجمۀ محمود میر آفتاب. تهران: علمی و فرهنگی.
اقبال آشتیانی، عباس. (1364). تاریخ مغول. تهران: امیر کبیر.
اقبال آشتیانی، عباس. (۱۳88). تاریخ مغول تا تشکیل تیموری. تهران: امیرکبیر.
باستانی پاریزی. (1352). اژدهای هفت سر. تهران: چاپخانۀ فیروز.
بلانت، ویلفرید. (1363). جاده زرین سمرقند. ترجمۀ رضا رضائی. تهران: جانزاده.
بیانی، شیرین. (1375). دین ودولت درعهد مغول. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
بینیون، لورنس و همکاران. (1367). سیرتاریخ نقاشی ایرانی. ترجمۀ ایران‌منش. تهران: امیرکبیر.
بویل، جی. ا. (1389). تاریخ کمبریج. ترجمۀ حسن انوشه. تهران: امیرکبیر.
پرایس، کریستین. (1364). تاریخ هنراسلامی. ترجمۀ مسعودرجب نیا. تهران: علمی وفرهنگی.
پطروشفسکی و دیگران. (1359). ایران‌شناسی در شوروی. ترجمۀ یعقوب آژند. تهران: انتشارات نیلوفر.
پیگولوسکایا و دیگران. (1365). تاریخ ایران از دوره باستان تا سده هجدهم. ترجمه کریم کشاورز. تهران: پیام.
تشنر، فرانتس، مقبول احمد. (1375). تاریخچه جغرافیا در تمدن اسلامی. ترجمه محمدحسن گنجی. عبدالحسین آذرنگ. تهران: بنیاد دائره المعارف اسلامی.
جوادی، حسن. (1378). ایران از دید سیاحان اروپایی از قدیم ترین ایام تا اوایل عهد صفویه. تهران: نشر نو.
جوزجانی، منهاج الدین سراج ابو عمر عثمان. (1363). طبقات ناصری. تصحیح عبدالحی حبیبی. تهران: دنیای کتاب.
جوینی، عبدالملک. (1388). تاریخ جهانگشای جوینی. به اهتمام علامه محمد قزوینی. تهران: نشر نقش قلم.
خدادادیان، اردشیر. (1383). تاریخ باستان. تهران: انتشارات سخن.
خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام الدین. (1373). تاریخ حبیب‌السیر. تهران: نشر خیام.
خیراندیش، عبدالرسول. (1388). بررسی آماری علل بی ثباتی دولت ایلخانان. فصلنامۀ تاریخ ایران. شمارۀ 61/5.
رویمر، هربرت. (1378). جانشینان تیمور تاریخ ایران در دوره تیموریان. ترجمۀ یعقوب آژند. تهران: جامی.
درژ، ژان پیر و همکاران. (1378). جاده ابریشم. ترجمۀ هرمز الهی. تهران: روزنه کار.
دریایی، تورج. (1383). شاهنشاهی ساسانی. ترجمۀ مرتضی ثاقب فر. تهران: ققنوس.
سعدی. (1363). کلیات. به اهتمام محمد علی فروغی. تهران: امیرکبیر.
شبانکاره‌ای، محمد بن علی. (1376). مجمع الانساب. تصحیح میرهاشم محدث. تهران: امیرکبیر.
فرانک، آیرین و همکاران. (1376). جاده ابریشم. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: سروش.
قطبی اهری، ابوبکر. (1388). تواریخ شیخ اویس. تصحیح ایرج افشار. تبریز: ستوده.
کاشانی (القاشانی)، ابوالقاسم عبدالله بن محمد. (1372). تاریخ الجایتو. به اهتمام مهین همبلی. تهران: نشر نی.
کلاویخو. (1366). سفرنامه کلاویخو. ترجمۀ مسعود رجب نیا. تهران: علمی و فرهنگی.
گروسه، رنه و همکاران. (1375). چهرة آسیا. ترجمه غلامعلی سیار. تهران: فرزان روز.
گروسه، رنه. (1365). امپراطوری صحرانوردان. ترجمه عبدالحسین مکیده. تهران: علمی و فرهنگی.
گابریل، آلفونس. (1381). مارکوپولو در ایران. ترجمۀ پرویز رجبی. انتشارات اساطیر: تهران.
لمبتون، ا. ک. س. (1382). تداوم و تحول در تاریخ میانة ایران. ترجمة یعقوب آژند. تهران: نشر نی.
مایونگ. (1363). «از ختا تا انطاکیه: جادة ابریشم از شرق تا غرب». پیام یونسکو، شماره 170.
محمدحسن، زکی. (1328). تاریخ نقاشی در ایران. ترجمۀ ابوالقاسم سهاب. تهران: بی نا.
مستوفی، حمدالله. (1362). تاریخ گزیده. به اهتمام عبدالحسین نوایی. تهران: امیرکبیر.
مظاهری، علی. (1372). جاده ابریشم. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
مرتضوی، منوچهر. (1370). مسائل عصرایلخانان. تهران: آگاه.
نسوی، محمد بن احمد. (1365). سیرت سلطان جلال‌الدین متکبرتی. تصحیح مجتبی مینوی. تهران: علمی و فرهنگی.
نظراف، حق نظر. (1387). نقش ایرانیان و تاجیکان در تاریخ و فرهنـگ جهـان. ترجمـه مهـین السـادات صمدی. تهران: وزارت امور خارجه.
وصاف الحضره، شهاب‌الدین عبدالله. (1338). تجریه الامصار و تزجیه الاعصار. اهتمام محمدمهدی اصفهانی. تهران: ابن سینا.
ویلتس، دوراکه. (1353). سفیران پاپ در دربار خانان مغول. ترجمۀ مسعود رجب‌نیا. تهران: انتشارات خوارزمی.
همدانی، رشیدالدین فضل‌الله. (1362). جامع التواریخ. به کوشش دکتر بهمن کریمی. تهران: انتشارات اقبال.
هلین براند، روبرت. (1387). معماری اسلامی. ترجمۀ باقر آیت‌الله زادۀ شیرازی. تهران: روزنه.
یوان چائویی شه. (1350). تاریخ سری مغولان. ترجمة فارسی شیرین‌بیانی. تهران: دانشگاه تهران.
Allsen,T. (2001). Culture and Conquest in mongol Eurasia. Cambridge (UK), Cambridge University press.
Lane, G. (2006). Daily life in the mongol empire. Greenwood press.
Lui, X. (2007). Silk and religion on eaploraion of material life and the thought of people. Delhi-oxford university press.
Pigulevskaïa (Pigulevskaya). (1963). Economic Relations in Iran during the IV-VI Centuries A.D. Journal of the K. R. Cama Oriental Institute 38. 60-81.
Scriber’s sons,Charles. (1965). theAgeless Chinese.new yourk, library of confrence.
Uzun, C., lsmail, h. (1970). Osmanli Devleti Teskilatina Medhal. Ankara: Turk Tarih kurumu.